2η Εβδομάδα
Ψηφιακός Γραμματισμός και Πληροφορητικός Γραμματισμός
Η Κωστάκη αναλύει τις δεξιότητες και στρατηγικές που καλό είναι να διαθέτουν οι πολίτες ώστε να ανταποκριθούν πιο άμεσα και πιο αποτελεσματικά στις προκλήσεις που θέτει η εποχή του διαδικτύου. Συγκεκριμένα, θεωρεί πως όσοι έχουν αναπτύξει στρατηγικές για τη διά βίου αυτομόρφωσή τους μπορούν να ανταποκριθούν πιο αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της εποχής. Έτσι, ο πληροφορητικός γραμματισμός ενέχει τις δεξιότητες εκείνες που χρειάζεται ο άνθρωπος ως εφόδιο για τη διά βίου εκπαίδευση του και για την ενεργό συμμετοχή του στην κοινωνία. Βασικοί άξονες του πληροφορητικού γραμματισμού είναι οι: α) η αναζήτηση β) η αξιολόγηση και γ) η οργάνωση και χρήση της πληροφορίας.
Παρακάτω παραθέτω 2 παραγράφους από το άρθρο της Κωστάκη, οι οποίες συνοψίζουν, κατά τη γνώμη μου σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της ανάπτυξης του πληροφορητικού γραμματισμού για τον άνθρωπο.
Σελ.189-200
Σε κάθε τομέα της ζωής μας κατακλυζόμαστε από ένα πλήθος πληροφοριών που συχνά αλληλοσυγκρούονται και μερικές φορές μπορεί ακόμα και να παραπλανούν. Για να βγάλουμε κάποιο νόημα από αυτό το συνεχώς διογκούμενο και αλληλοσυγκρουόμενο πληροφοριακό περιβάλλον, ο πληροφορητικός γραμματισμός πρέπει να αποτελέσει βασικό άξονα της διά βίου κατάκτησης της γνώσης, όχι απλά ως μιας πρόσθετης δεξιότητας ενισχυτικής αυτής της διαδικασίας, αλλά ως ουσιαστικής συνιστώσας της, που την επαναπροσδιορίζει με βάση την ικανότητα του ατόμου για κριτικό έλεγχο και για δράση στο ρευστό και περίπλοκο πληροφοριακό περιβάλλον. Ο πληροφορητικός γραμματισμός δίνει τα εφόδια για τη διά βίου κριτική διαχείριση της πληροφορίας, η ανάγκη για την οποία απορρέει από την αναγνώριση της κεντρικής σημασίας της πληροφορίας, και της συνεχούς αλλαγής στις μεταμοντέρνες κοινωνίες. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας και πληροφορίας έχουν δημιουργήσει μια παράδοξη κατάσταση όσον αφορά τον πληροφορητικό γραμματισμό. Δίνουν αφενός την πρόσβαση σε ένα απείρως πιο πλούσιο «πληροφοριοστάσιο», και αφετέρου την ευκαιρία, ή ακόμα και την πρόκληση, να χρησιμοποιηθεί το υλικό αυτό επιφανειακά και επιπόλαια. Οι σημερινές τεχνολογίες δίνουν τη δυνατότητα στους νέους να εντοπίσουν εύκολα και γρήγορα ένα πλήθος πληροφοριών που αναζητούν, αλλά και να περάσουν εξίσου εύκολα και γρήγορα από την εύρεση στοιχείων στη δημιουργία ενός τελικού προϊόντος με μερικές κινήσεις αντιγραφής και επικόλλησης. Η Roth (1999) αναφέρεται χαρακτηριστικά στη «γενιά του κόψε επικόλλησε» (the cut and paste generation). Κατά συνέπεια, ενώ διευκολύνεται η πρόσβαση στην πληροφορία, δυσχεραίνεται ταυτόχρονα το πέρασμα από την επιφανειακή γνώση στη βαθύτερη μάθηση.
Σελ. 193
Συγκεκριμένοι ορισμοί του «πληροφορητικού γραμματισμού» ποικίλλουν (Loertscher and Woolls 1997, Behrens 1994), αλλά όλοι συγκλίνουν στις εξής τρεις βασικές ενότητες: α) την αναζήτηση β) την αξιολόγηση και γ) την οργάνωση και χρήση της πληροφορίας. Όπως έχουν παρατηρήσει μελετητές, ο πληροφορητικός γραμματισμός έχει αρκετά κοινά σημεία με τη κριτική σκέψη (Roth 1999, 44, Loertscher and Woolls 1997), τόσο σε σχέση με την αναζήτηση πληροφοριών (Brem and Boyes 2000) όσο, και κυρίως, με αναφορά στην αξιολόγηση πληροφοριών.
Παρακάτω παραθέτω 2 παραγράφους από το άρθρο της Κωστάκη, οι οποίες συνοψίζουν, κατά τη γνώμη μου σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της ανάπτυξης του πληροφορητικού γραμματισμού για τον άνθρωπο.
Σελ.189-200
Σε κάθε τομέα της ζωής μας κατακλυζόμαστε από ένα πλήθος πληροφοριών που συχνά αλληλοσυγκρούονται και μερικές φορές μπορεί ακόμα και να παραπλανούν. Για να βγάλουμε κάποιο νόημα από αυτό το συνεχώς διογκούμενο και αλληλοσυγκρουόμενο πληροφοριακό περιβάλλον, ο πληροφορητικός γραμματισμός πρέπει να αποτελέσει βασικό άξονα της διά βίου κατάκτησης της γνώσης, όχι απλά ως μιας πρόσθετης δεξιότητας ενισχυτικής αυτής της διαδικασίας, αλλά ως ουσιαστικής συνιστώσας της, που την επαναπροσδιορίζει με βάση την ικανότητα του ατόμου για κριτικό έλεγχο και για δράση στο ρευστό και περίπλοκο πληροφοριακό περιβάλλον. Ο πληροφορητικός γραμματισμός δίνει τα εφόδια για τη διά βίου κριτική διαχείριση της πληροφορίας, η ανάγκη για την οποία απορρέει από την αναγνώριση της κεντρικής σημασίας της πληροφορίας, και της συνεχούς αλλαγής στις μεταμοντέρνες κοινωνίες. Οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας και πληροφορίας έχουν δημιουργήσει μια παράδοξη κατάσταση όσον αφορά τον πληροφορητικό γραμματισμό. Δίνουν αφενός την πρόσβαση σε ένα απείρως πιο πλούσιο «πληροφοριοστάσιο», και αφετέρου την ευκαιρία, ή ακόμα και την πρόκληση, να χρησιμοποιηθεί το υλικό αυτό επιφανειακά και επιπόλαια. Οι σημερινές τεχνολογίες δίνουν τη δυνατότητα στους νέους να εντοπίσουν εύκολα και γρήγορα ένα πλήθος πληροφοριών που αναζητούν, αλλά και να περάσουν εξίσου εύκολα και γρήγορα από την εύρεση στοιχείων στη δημιουργία ενός τελικού προϊόντος με μερικές κινήσεις αντιγραφής και επικόλλησης. Η Roth (1999) αναφέρεται χαρακτηριστικά στη «γενιά του κόψε επικόλλησε» (the cut and paste generation). Κατά συνέπεια, ενώ διευκολύνεται η πρόσβαση στην πληροφορία, δυσχεραίνεται ταυτόχρονα το πέρασμα από την επιφανειακή γνώση στη βαθύτερη μάθηση.
Σελ. 193
Συγκεκριμένοι ορισμοί του «πληροφορητικού γραμματισμού» ποικίλλουν (Loertscher and Woolls 1997, Behrens 1994), αλλά όλοι συγκλίνουν στις εξής τρεις βασικές ενότητες: α) την αναζήτηση β) την αξιολόγηση και γ) την οργάνωση και χρήση της πληροφορίας. Όπως έχουν παρατηρήσει μελετητές, ο πληροφορητικός γραμματισμός έχει αρκετά κοινά σημεία με τη κριτική σκέψη (Roth 1999, 44, Loertscher and Woolls 1997), τόσο σε σχέση με την αναζήτηση πληροφοριών (Brem and Boyes 2000) όσο, και κυρίως, με αναφορά στην αξιολόγηση πληροφοριών.
Το παρακάτω βίντεο, όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του David Buckingham, με θέμα “Media Literacy and Media Education in the Age of ‘Media 2.0’: A Critical View”, θεωρώ πως είναι πολύ κατατοπιστικό πάνω στο θέμα της κριτικής προσέγγισης απέναντι στα μέσα, που αποτελεί σημαντική πτυχή του ψηφιακού γραμματισμού.
Επίσης, παραθέτω και τα παρακάτω infographic, τα οποία θεωρώ αποτυπώνουν τα όσα συζητάμε αυτή την εβδομάδα.
Πηγές:
https://garyfallialpr.blogspot.com/
https://www.johannelloydblog.com/post/question-2-digital-literacy-and-information-fluency
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου